Dagtaak

Elke dag een korte column met reflectie op het nieuws, de actualiteit, opvallende gebeurtenissen of publicaties. Meestal mild en poëtisch, soms bijtend cynisch. Volg Dagtaak via twitter:http://twitter.com/#!/@dagtaak



Dagtaak is goed geïndexeerd door o.a. Google, type Dagtaak + trefwoord, of zoek direct op een woord uit de titel in de zoekbalk op de site. Dagtaak is een initiatief van TVE Tekst en Advies (Ton van Eck). Ton van Eck is eigenaar van uitgeverij Nieuwe Druk.

De 15 meest gelezen columns van het afgelopen kwartaal vindt u hier.

Overzicht week 51: 18 december tot 25 december 2011


Kerstmis , terugblik 2011 , Andre Kuipers en het relativeren

Zaterdag 24 december 2011

Kerstmis 2011, het nadert met rasse schreden. Nog een paar uur en het is zover. De zenuwen beginnen al meester van me te maken. Kerstmis is een voorbode, een waarschuwing: "Pas op," zegt Kerstmis, "nog een paar dagen om wat van het jaar te maken." Om het allemaal nog erger te maken verschijnen er driedubbeldikke kranten, extra bijlagen bij de weekbladen, terugblikken op 2011 tegelijkertijd op bijna alle tv-kanalen. Eigenlijk, zo vertellen ze me, is het jaar al voorbij. Je hebt je kans gehad. De dagen tussen Kerst en Oud en Nieuw dien je te beschouwen als een toetje: "Wij hebben het jaar al afgesloten, wij zijn er al klaar mee."

Op je bordje krijg je overzichten van de beste boeken, films en cd's van 2011. Treuriger en treuriger word je. Als je van alle top-tien lijstjes er een hebt gelezen, gezien of gehoord zit je al goed. Tijd om de rest te beluisteren, te zien of te lezen is er niet meer. Je hebt het nieuws dit jaar goed gevolgd, zelfs meer sport gekeken dan dat je eigenlijk zou hebben gewild. Toch bak je niets van alle quizzen die je nog mee probeert te pakken om nog wat van het jaar te maken. Door de zenuwen, bij de vraagstelling begint het al, mis je de essentie en weet je: "Wederom slecht opgelet dit jaar."

Wat was nu weer de groente die je echt niet had moeten eten deze zomer? Hoe heette nu die man in die helikopter op het strand van Libië? Wie verving Matthijs van Nieuwkerk toen hij grieperig was? De AKO-literatuurprijs? De naam van het plein in Egypte? De naam van het kamermeisje van DSK?
Je weet het, het zit ergens, maar wil er niet uit. Om jezelf te troosten zeg je nog: "Ach, het maakt niet uit, het gaat om de grote lijnen: 2011 is het jaar geweest dat hoopvol is begonnen voor de Noord-Afrikaanse burgers, het jaar van de Eurocrisis, het jaar waarin de Katholieke Kerk ontmaskerd is en het jaar waarin de PVV tal van maatregelen heeft ondersteund enkel en alleen omdat ze een gedoogpartij zijn. Het jaar van "Doe 'ns normaal man."

Wat zou ik graag nu even André Kuipers zijn. In alle rust, ver boven de aarde verheven, draait hij zijn rondjes, tegen de klok in. Ik weet niet exact hoeveel rondjes hij al gevlogen heeft. Maar met elk anderhalf uur een zonsopgang en een zonsondergang gaat hij snel terug in de tijd. Nog een paar weken en hij heeft heel 2011 overzien. Van bovenaf. Wat er dan bij hem is blijven hangen als hij over een paar maanden terugkomt is nog even de vraag. Ik ben benieuwd. Het moet het ultieme relativeren zijn, daarboven in de ruimte en de aardkloot te kunnen aanschouwen.

De enige die het begrepen heeft gisteren toen er vragen gesteld mochten worden aan André in de ruimte, was zijn dochtertje. Geen vragen, alleen een liedje van verlangen: Zie ginds komt de Stoomboot zong ze. In blijde verwachting. Nog een paar honderd nachtjes slapen en we weten echt hoe het met de wereld was gesteld in 2011.






Reve , De Avonden (2) , Zenuwlijders, Drank en de Troost en het verlangen Groots te zijn

Vrijdag 23 december 2011

Vraag mij niet waarom ik weer over Gerard Reve en de Avonden schrijf. Ik weet het niet. Maar troost U, er komt een eind aan. Het is niet uit te sluiten dat ook de komende dagen Reve nog wel eens voorbij gaat komen. In De Avonden beschrijft Reve de dagen van 22 december tot Oudejaarsavond. Hoofdpersoon is Frits van Egters. Een zenuwlijder, geobsedeerd door verval, dood en verderf maar vooral het verlangen om er iets Groots van te maken. Elke dag is hij op zoek naar de Zingeving die er maar niet komt.

Veel liefhebbers van Reve weten dat hij tientallen jaren zijn "Grootse" Roman: "Het Boek van Violet en Dood" aankondigde. Dit zou zijn meesterwerk moeten worden dat alle andere boeken overbodig zou maken. Een prachtige titel die pas in 1996 daadwerkelijk verscheen.

Wat mij al die jaren ontgaan is bij het herlezen van De Avonden is dat Gerard Reve, bij monde van Frits van Egters, dit boek al aankondigde.

‘“Wat lees je?” vroeg hij, een klein boek met grijze linnen band van de schrijftafel nemend. “Dat moet je beslist lezen”, antwoordde Viktor, “daar zul je beslist veel plezier aan hebben.” “De kleine zenuwlijder, handleiding tot een fatsoenlijk leven”, las Frits. “Je mag het nu wel lenen”, zei Viktor. Frits sloeg het dicht en stak het in zijn jaszak, haalde diep adem en nam afscheid’ ( De Avonden, blz 82)

Het boek waar Frits en Viktor naar verwezen is onomstotelijk het boek H.G. De Cock "de kleine Neurasthenicus, handleiding voor een ordentelijk leven"
In dit boek het fragment dat Reve later ook in: "Het Boek van Violet en Dood" aanhaalde:

‘'t Is net, meneer,’ zegt Dorus, ‘'t is net, alsof een dure plicht mij op de schouders rust.

De plicht, om een groot, een machtig, boek te schrijven.

Een boek, waarvan de titel luiden zal:

“Van 't licht en van den schaduw, van 't violet en van den dood... En van de geestdrift”.

(uit: "de kleine Neurasthenicus, handleiding voor een ordentelijk leven" HG De Cock)

"De plicht om een groot, een machtig, boek te schrijven." Je hoort Frits maar ook Gerard Reve dit zelf uitspreken.
Desondanks weet de zelfbenoemde Volksschrijver het allemaal te relativeren:

Na mijn dood word ik op de scholen tien jaar vrijwillig gelezen
en daarna nog eens tien jaar verplicht.
Dan noemen ze een straat naar me.
En dan ben ik helemaal vergeten.
Niemand weet toch meer wie Tweede van der Helst was?'

(Gerard Reve, In gesprek, 1983)

Je zou er bijna van gaan drinken.

Ik mocht, na mijn vijfde delirium, van een psychiater nooit meer drinken, maar van een andere psychiater moet ik in de eerste avonduren, zij het met mate, wel degelijk “innemen”. Die eerste arts is een atheïst, maar die tweede is een katholiek: je weet wel, die aardige dokter die voor de tv gezegd heeft, dat seksualiteit helemaal niet erg is. Wie op God vertrouwt, heeft niet op zand gebouwd







Andre Kuipers , ISS, Zwaaien en het Busplassen

Woensdag 21 december 2011

Elke dag 4 minuten zwaaien naar Andre Kuipers. Dat kan. Vanaf vandaag vliegt Andre dagelijks rond etenstijd op 400 kilometer hoogte boven Nederland. Met een beetje helder weer moet het te zien zijn. Als een ster, maar dan sneller, vliegt hij voorbij. Zou Andre ook kijken? Of alleen de eerste dagen? Zwaaien naar iemand die niet terug zwaait heeft iets triestigs. Het gemis voelt dan groter. Andersom is dat ook.

Gezin Kuipers zal afhankelijk van het vluchtschema voor of na de soep dagelijks op het dakterras gaan staan om naar Pa te zwaaien. "Kom, snel zwaaien, voor je eten koud wordt." Het zwaaischema is bekend, vanavond voor het eerst: tussen 18.03- 18.07 en morgen van 18.42 tot 18.45. Op de website www.heavens-above.com is het exacte overvliegschema te zien met zwaaitijden vanuit heel Nederland. Andre komt dan vanuit het westen aanvliegen. Wat op zich jammer is. In deze, voor de kerk turbulente, kersttijd zou het een mooie stunt zijn als de ster vanuit het oosten zou komen.

Voordat Kuipers straks, tegen het middaguur, de Sojoez instapt om de reis aan te vangen plast hij eerst nog tegen de linkerachterwiel van de bus die hem naar het lanceerplatform brengt. Een ritueel in navolging van de plas die Joeri Gagarin moest doen vijftig jaar geleden. Mooie rituelen.

"Mam, mag ik al naar boven naar Papa zwaaien?", "Dat is goed knul, maar eerst een plas doen." In de pot is een kleine afbeelding van de luchtbus getatoeëerd. "En goed gemikt?". "Mooi, en dan nu snel zwaaien."







Woord van het jaar , Tuigdorp, Stoeproken en Van Dale

Dinsdag 20 december 2011

Tuigdorp en de vandalen

Taalsociologen moeten de resultaten nog analyseren maar voor mij staat het vast: het woord van het jaar (dit jaar Tuigdorp) zegt alles over de tijdgeest en de mentaliteit in een land. Tuigdorp, een lelijk woord, nare associaties en onlosmakelijk verbonden met een tweestrijd in het land. O wee, tegen de tijd dat Tuigstad of zelfs Tuigland gemeengoed gaat worden.


Hoe anders was het nog een paar jaar terug. Sinds 2003 wordt jaarlijks het woord van het jaar gekozen. Sinds vorig jaar worden zelfs twee woorden gekozen, een voor Vlaams België en een Nederlands woord. Zelf had ik me liever aangesloten bij de Vlamingen: Stoeproker is daar het woord van het jaar. Niks geen verwijzing naar de politiek, maar eerder een poëtisch woord.
"Zie daar, de stoeproker, eenzaam in de kou, die met mofjes aan zijn hand, zijn laatste trekje neemt".

In 2003 was "gamen" het woord van het jaar, keurig gevolgd door "Beurtbalkje", dat had niets te maken met Balkenende maar met het balkje dat de boodschappen tussen twee klanten bij de kassa scheidt. Een prachtig ingetogen woord: "even wachten, u bent zo aan de beurt".

Vanaf 2009 ging het mis, het nog redelijk neutrale "ontvrienden" sloeg natuurlijk op Facebook, Twitter, LinkedIn en andere Sociale Media. maar het woord droeg al iets van grimmigheid in zich. U bent mijn vriend niet! Toen 2010 "Gedoogregering" kreeg, was het helder. Het zou nooit meer goed komen. Op zijn best gedogen wij, tot volledige acceptatie zullen we niet meer komen. Tweedeling ligt op de loer. En warempel "Tuigdorp" nu, de klap op de vuurpijl.

Het wordt tijd voor een mentaliteitsverandering. Ons woord- en taalgebruik kan daartoe bijdragen. Zeg: 10x achter elkaar "Tuigdorp"en je voelt je al grimmig worden. Vanaf 2012 kan en moet het anders. Mooie woorden, mooie zinnen, niet als plicht of gebod, maar als een wens en een behoefte.

We hebben nog een dag of tien, maar ik wens nu al iedereen voor 2012 een prettige en gelukkige taal in 2012. En als het dan toch wederom over politiek moet gaan dan hoop ik dat "verkiezingsvreugde" of wellicht "stemmingsgeluk" het goed zullen gaan doen.










Kinderpardon , machtsmisbruik en 2011 het jaar van het kind

Maandag 19 december 2011

Kinderpardon

Onmiskenbaar is 2011 in Nederland het jaar van het Kind geworden. Op alle fronten. De macht over het kind en het machtsmisbruik zijn de centrale thema's die los van de crisis het meeste stof hebben doen opwaaien.

Aan de tijd dat ouderen ongestraft kunnen doen en laten met kinderen wat hun blieft lijkt definitief een einde te worden gemaakt.
"Pardon" zeggen is niet genoeg meer en lapmiddeltjes al helemaal niet.

Kindermisbruik is niet alleen het stelselmatig mishandelen en seksueel vernederen van minderjarigen zoals dat binnen de structuur van de Katholieke Kerk heeft kunnen plaatsvinden. Pardon zeggen is niet genoeg.

Kindermisbruik is niet alleen het stelselmatig verkrachten en misbruiken van kinderen door lieden als Robert M. of de Bassen zoals gisteravond bij Peter R. de Vries werd vertoond. Pardon zeggen of een individuele straf is niet genoeg. Eis op toezicht van kinderdagverblijven, crèches en andere plekken waar volwassenen in hun eentje de macht over een groep krijgen wordt strenger.

Kindermisbruik is niet alleen het verzamelen en verspreiden van gruwelijke plaatjes die voor eigen genot en/of grof geld wordt gemaakt. De Arnhemse politicus Van Meurs die vandaag na een jaar celstraf zijn herintrede in de Arnhemse politiek wil gaan maken, weet dat. Pardon zeggen en een jaar brommen is niet voldoende. Ook aan het gelegenheid geven aan pedofielen om zich te verenigen in organisaties als Martijn lijkt een eind te komen.
2011 is het jaar waarin Pardon niet meer telt en de kwetsbaarheid van kinderen ten opzichte van de volwassene ten volle is blootgelegd. Geen Pardon meer en met je handen af van het kind.

In het kielzog van lichamelijk geweld en seksueel machtsmisbruik ligt het emotionele en politieke geweld ten aanzien van kinderen. De macht van de volwassen volksvertegenwoordigers om over het lot van kinderen te beslissen die vaak ongewild maar altijd onbewust in een situatie terecht zijn gekomen die ze niet gekozen hebben. Ook dat is 2011. Het jaar van Mauro, het jaar van Kinderpardon. Geen lapmiddelen als een studievisum of een andere politieke truc.

Zo moeilijk kan het niet zijn.









Vaclav Havel overleden, Gedicht : Hoop , Fluwelen revolutie in Tsjechie (Tsjecho-Slowakije)

Zondag 18 december 2011

Vaclav Havel is overleden. Op 75-jarige leeftijd. Havel was de eerste president van het voormalige Tsjecho-Slowakije na de val van de muur in 1989. Later werd hij, na de splitsing van de twee republieken, president van Tsjechië.
Havel bleef ondanks dat hij president werd vooral een schrijver en vertolker van vrijheid en hoop. In de jaren voor de val van de Muur was hij een van de meest vooraanstaande auteurs uit het Oostblok. Vele malen gearresteerd en in totaal bracht hij 5 jaar door in gevangenschap. Hij was een bekende dissident en een van de grondleggers van Charta 77. Een beweging die aandacht vroeg voor de mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en democratie in het voormalig communistische land. 
Havel hoort in het kleine rijtje van mensen die met gevaar voor eigen leven en veiligheid zich ingezet heeft voor de vrijheid van het woord en die Hoop gaf aan miljoenen, binnen en buiten zijn land.

Weg van de hoop

Diep in ons zelf dragen we hoop:
als dat niet het geval is,
is er geen hoop.

Hoop is de kwaliteit van de ziel
en hangt niet af
van wat er in de wereld gebeurt.
Hoop is niet voorspellen of vooruitzien.
Het is een gerichtheid van de geest,
een gerichtheid van het hart,
voorbij de horizon verankerd.

Hoop
in deze diepe en krachtige betekenis
is niet hetzelfde als vreugde
omdat alles goed gaat
of bereidheid je in te zetten
voor wat succes heeft.

Hoop is ergens voor werken
omdat het goed is,
niet alleen omdat het kans van slagen heeft.
Hoop is niet hetzelfde als optimisme
evenmin de overtuiging
dat iets goed zal aflopen.
Wel de zekerheid dat iets zinvol is
afgezien van de afloop,
het resultaat.






Arnhem met een scheve blik

Arnhem met een scheve blik
Nu overal verkrijgbaar
Bij uw boekhandel of online
Moekoesja's kus

Net verschenen, Moekoesja's kus van Yolande Belghazi-Timman.



Nu overal verkrijgbaar. Na de presentatie ook ruim op voorraad bij De Nieuwe Boekhandel in Amsterdam
Seksueel misbruik

Het veel bekroonde boek (meer dan 500.000 exemplaren in het Duitse taalgebied) van Heidi Hassenmüller over seksueel misbruik. Nu in vertaling beschikbaar. Info: zie site
Huub Klinkenberg

"Bewustworden, de ontwikkeling van de mens" van Huub Klinkenberg.
"Alsof veel puzzelstukjes op zijn plaats vallen" uitgave Nieuwe Druk, 2014. In de boekwinkel of online


Blogparel

Dagtaak is winnaar van de publieksprijs en 2e bij de vakjury voor de column over de 250 van Teeven en de barbecue voor Syrië


Tourette

"Een ticje vreemd of Gilles de la Tourette à la carte, Jaap van Dijkhuizen" (lees ook de Dagtaak over het boek)

 
Advertentie Google

Kind van de toekomst

Kind van de toekomst, Kathy Beckers, verhalen over het verlies van een baby. Lees ook Dagtaak


Keuze uit Dagtaak deze week

Het syndroom van Gilles de la Tourette, "een ticje vreemd"

Kootje komt van link, over Geert Wilders, de EU verkiezingen en het populisme

ZZP'ers en schijnzelfstandigheid

Thé Lau moet stoppen: Alcohol en tranen

Over het slepen met bejaarden en het sluiten van de verzorgingshuizen

U lijkt wel verliefd?

De onschuld van Joris Demmink

publieksprijs Blogparel 2013

Uitgeverij Nieuwe Druk verzelfstandigd


Guus Dijkhuizen overleden
Guus Dijkhuizen

De nieuwe verhalenbundel van Guusdijkhuizen is uit:Narigheid in Ribfluweel

Terug naar Bandung

Bestel: Terug naar Bandung

In Terug naar Bandung vertelt Femmy Fijten het verhaal van een man die na 60 jaar terugkeert naar Indonesië, het land waar hij vocht en lief heeft gehad.

Omarmd zowel door de Indische gemeenschap als door veteranen.
Met Pa valt niet te Feesten


Trailer van: Met Pa valt niet te feesten, het nieuwste boek van Guus Dijkhuizen, 10 oktober gepresenteerd aan Ed van Thijn. Uitgegeven bij Nieuwe Druk.
Advertentie2

Eigen bedrijf starten


Coaching en advies tijdens en voor de start van uw eigen bedrijf. Van bedrijfsidee tot bedrijfsplan tot implementatie.

Nieuws: Samenwerking met Uitgeverij Nieuwe Druk beklonken
Gewoon Guus

Ron Jansen werd in De Gelderlander "de Gelderse Jacques Vriens" genoemd. Voorlezen vanaf ca 5 jaar.
(c) Ton van Eck 2014